Wat is Anastrozol? Begrip van gebruik, voordelen en risico’s

In de wereld van de oncologie, de behandeling van kanker, zijn er medicijnen die een cruciale rol spelen in de zorg voor patiënten. Anastrozol is zo’n middel. Het wordt vaak voorgeschreven aan vrouwen met bepaalde vormen van borstkanker. Maar wat is anastrozol precies, hoe werkt het, en wat zijn de belangrijke aandachtspunten? In deze blog geven we een helder overzicht van dit belangrijke geneesmiddel.

Wat is Anastrozol?

Anastrozol is een geneesmiddel dat behoort tot de groep van de aromataseremmers. Het is geen chemotherapie in de klassieke zin van het woord, maar een hormonale (of endocriene) therapie. Het wordt voorgeschreven aan vrouwen die al in de overgang zijn geweest (postmenopauzaal) en bij wie de borstkanker hormoongevoelig is. Dat betekent dat de kankercellen groeien onder invloed van het vrouwelijke hormoon oestrogeen. De bekendste merknaam voor anastrozol is Arimidex, maar het is ook als merkloos (generiek) medicijn verkrijgbaar. Anastrozol online.

Hoe werkt Anastrozol?

Om de werking van anastrozol te begrijpen, is het belangrijk om te weten dat het lichaam van een vrouw na de overgang nog steeds kleine hoeveelheden oestrogeen aanmaakt. Dit gebeurt niet meer in de eierstokken, maar in andere weefsels zoals vetweefsel, lever en spieren. Hierbij wordt een enzym genaamd aromatase gebruikt om androgenen (mannelijke hormonen) om te zetten in oestrogeen.

Anastrozol remt de werking van dit aromatase-enzym. Hierdoor wordt de aanmaak van oestrogeen in het lichaam sterk verminderd. Omdat hormoongevoelige borstkankercellen oestrogeen nodig hebben om te kunnen groeien, wordt hun groei door de verlaging van de oestrogeenspiegel afgeremd of gestopt. Het medicijn pakt dus niet de kankercellen zelf direct aan, maar ontneemt ze de brandstof (oestrogeen) die ze nodig hebben om te kunnen delen.

Voor welke aandoeningen wordt Anastrozol gebruikt?

Anastrozol wordt voornamelijk ingezet bij de behandeling van borstkanker. De belangrijkste toepassingen zijn:

• Adjuvante behandeling van vroege borstkanker: Dit is een nabehandeling na een operatie. Het doel is om het risico te verkleinen dat de kanker terugkomt (recidief) of dat er een nieuwe tumor in de andere borst ontstaat. De behandeling duurt meestal 5 jaar.
• Eerstelijnsbehandeling van lokaal gevorderde of uitgezaaide (gemetastaseerde) borstkanker: Bij borstkanker die niet meer geopereerd kan worden of is uitgezaaid, kan anastrozol de groei van de tumor remmen.
• Behandeling na tamoxifen: Soms krijgen vrouwen eerst 2 tot 3 jaar het middel tamoxifen en daarna 2 tot 3 jaar anastrozol. Ook dit verkleint de kans op terugkeer van de tumor.

In sommige gevallen wordt anastrozol ook off-label gebruikt, bijvoorbeeld bij de behandeling van een te vroege puberteit bij jongens, maar dit komt veel minder vaak voor.

Wat zijn de voordelen van Anastrozol?

Het belangrijkste voordeel van anastrozol is de bewezen effectiviteit bij de behandeling van hormoongevoelige borstkanker. Studies hebben aangetoond dat het bij postmenopauzale vrouwen met deze vorm van kanker de overlevingskansen verbetert en de kans op terugkeer van de ziekte aanzienlijk verkleint. Het is voor deze groep vrouwen een van de hoekstenen van de behandeling geworden.

Hoe wordt Anastrozol gebruikt?

De dosering van anastrozol is eenvoudig en gestandaardiseerd. De aanbevolen dosis voor volwassenen is één tablet van 1 mg per dag. Het maakt niet uit op welk tijdstip van de dag u de tablet inneemt, maar het is wel belangrijk om dit elke dag op hetzelfde tijdstip te doen. De tablet kan met of zonder voedsel worden ingenomen, heel doorgeslikt met een glas water.

Het is cruciaal om het medicijn zo lang te blijven gebruiken als de arts heeft voorgeschreven, ook als u zich goed voelt. Stop nooit zonder overleg met uw arts.

Welke bijwerkingen kan Anastrozol geven?

Zoals alle medicijnen kan ook anastrozol bijwerkingen veroorzaken. Niet iedereen krijgt ze, en de mate waarin ze optreden verschilt per persoon. Omdat anastrozol de oestrogeenspiegel verlaagt, lijken veel bijwerkingen op overgangsklachten.

Zeer vaak voorkomende bijwerkingen (bij meer dan 10% van de gebruikers):

• Opvliegers en nachtelijk zweten.
• Gewrichtspijn, -stijfheid en artritis. Dit is een van de meest voorkomende redenen waarom mensen stoppen, maar de klachten kunnen soms verminderen door aanpassingen in leefstijl of medicatie.
• Misselijkheid.
• Huiduitslag.
• Hoofdpijn.
• Vermoeidheid (asthenie) en een gevoel van zwakte.
• Depressieve stemmingen.
• Botontkalking (osteoporose). Oestrogeen beschermt de botten. Door de verlaging van oestrogeen kan de botdichtheid afnemen, wat het risico op botbreuken (fracturen) verhoogt.

Vaak voorkomende bijwerkingen (bij 1-10% van de gebruikers):

• Vaginale droogheid en vaginale bloedingen (vooral in het begin).
• Haaruitval (dunner wordend haar).
• Slaperigheid en gevoelsstoornissen zoals tintelingen of smaakveranderingen.
• Braken, diarree en verlies van eetlust.
• Een verhoging van het cholesterolgehalte in het bloed.
• Carpale-tunnelsyndroom (klachten van tintelingen en pijn in de hand).

Er zijn ook zeldzamere, maar ernstigere bijwerkingen mogelijk, zoals leverontsteking (hepatitis) of ernstige allergische reacties. Neem bij ongewone of aanhoudende klachten altijd contact op met uw arts.

Belangrijke voorzorgsmaatregelen en contra-indicaties

Anastrozol is niet voor iedereen geschikt. Het mag niet worden gebruikt in de volgende situaties:

• Voor de overgang (premenopauzaal): Anastrozol is alleen effectief bij vrouwen bij wie de eierstokken geen oestrogeen meer produceren.
• Bij zwangerschap en borstvoeding: Het medicijn kan ernstige schade toebrengen aan een ongeboren vrucht of baby.
• Bij een ernstige overgevoeligheid (allergie) voor de stof of één van de bestanddelen.

Verder zijn er belangrijke punten om rekening mee te houden:

• Botdichtheid: Omdat anastrozol de botten kan verzwakken, zal de arts vaak voor de start en tijdens de behandeling een botdichtheidsmeting (DEXA-scan) laten doen. Soms wordt een medicijn voorgeschreven om de botten te beschermen (een bisfosfonaat).
• Cholesterol: Het cholesterolgehalte in het bloed zal tijdens de behandeling worden gecontroleerd.
• Lever- en nierfunctie: Bij ernstige lever- of nierfunctiestoornissen is voorzichtigheid geboden, omdat anastrozol hierbij niet goed is onderzocht.

Interacties met andere medicijnen

Het is belangrijk om uw arts te vertellen welke andere medicijnen u gebruikt. Anastrozol mag niet samen met tamoxifen of andere oestrogeenbevattende middelen worden gebruikt, omdat dit de werking van anastrozol teniet kan doen. Ze heffen elkaar als het ware op.

Conclusie

Anastrozol is een zeer effectief en veelvoorgeschreven medicijn voor postmenopauzale vrouwen met hormoongevoelige borstkanker. Door de aanmaak van oestrogeen te remmen, wordt de groei van kankercellen afgeremd en wordt de kans op terugkeer van de ziekte verkleind. De bijwerkingen, die vaak lijken op overgangsklachten, kunnen vervelend zijn, maar zijn voor de meeste mensen behandelbaar of draaglijk. Een goede begeleiding en monitoring door de behandelend arts zijn essentieel om de voordelen van de therapie te maximaliseren en de risico’s, zoals botontkalking, te beheersen. Gebruik anastrozol altijd precies zoals voorgeschreven en overleg bij vragen of klachten tijdig met uw specialist.

Deze blog is alleen voor informatieve doeleinden en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een arts voor advies over jouw specifieke situatie.